loader image

Archief- en Onderzoekscentrum voor Vrouwengeschiedenis vzw

Archief- en Onderzoekscentrum voor Vrouwengeschiedenis

De coups de cœur van het AVG: Lissa en Loraine

In 2025 vierde het AVG-Carhif zijn 30ste verjaardag. Voor deze gelegenheid stelden we maandelijks een coup de cœur voor van het team (en meer) via onze sociale media.

In deze video stellen Loraine Furter, grafisch ontwerper en onderzoekster, en Lissa Choukrane, onderzoekster, hun coup de cœur voor: 3 periodieken daterend uit de jaren 1970-1980.

Nederlandse vertaling van de video

AVG: Wie zijn jullie?

Loraine: Wij zijn Lissa Choukrane en Loraine Furter. Ik ben grafisch ontwerper, docent en doe ook onderzoek naar subversieve publicaties en methoden en manieren om feministische, dekoloniale en anti-validistische publicaties te maken, enzovoort.

Lissa: Ik werk aan de plaats van vrouwen en LGBTQIA+-personen in de boekenwereld. Ik ben onderzoeker, docent en ik vertel verhalen werkend in de boekenwereld.

AVG: Wat is jullie coup de cœur in de collecties van het AVG?

Lissa: We hebben er veel. We konden niet kiezen, dus hebben we er drie uitgekozen. Le Torchon brûle: een Franse publicatie die verscheen van 1970 tot 1973. La Rabouilleuse, een Brusselse publicatie die verbonden was aan een boekhandel met dezelfde naam, die in de jaren 70 in de Chaussée d’Ixelles was gevestigd, en het tijdschrift Off Our Backs, een Amerikaans tijdschrift dat heel lang is verschenen.

Loraine: En dan zijn er nog onze favorieten. Het gaat niet alleen om de stapels, maar ook om de kleine details die erin staan. We zijn bijvoorbeeld dol op dit juweeltje. Het staat in nummer drie van Le Torchon Brûle. Een klein kadertje met de tekst: “Beste lezers, het team van nummer drie verontschuldigt zich voor het feit dat er geen redactioneel artikel is geschreven, maar we zijn gewoonweg uitgeput. Het team wil u echter laten weten dat alle artikels collectief zijn, met een klein sterretje, behalve wanneer ‘wij’ ‘ik’ is. We zullen u hierover in een ander nummer meer vertellen.” Wat wij met Lissa eigenlijk leuk vinden, zijn al die kleine dingen waardoor je ziet hoe de uitgaven tot stand zijn gekomen, waardoor je eigenlijk vaak de mensen voelt die erachter zaten. En dan ook de politieke dimensie, van de uitputting van activisten en dat soort dingen die door deze pareltjes heen schemeren. We nemen jullie mee naar een klein juweeltje uit Off Our Backs, dat we heel schattig vonden. Er zijn veel dingen, maar wat we erg leuk vonden, is dat er op de eerste pagina van Off Our Backs een uitnodiging staat om de lay-out te komen doen, en er staat gewoon: kom, punt. Je hoeft geen expert te zijn, alleen een feminist.

Lissa: We wilden het hebben over La Rabouilleuse, dat verband hield met de boekhandel met dezelfde naam. In het eerste nummer van januari 1982 doen ze een kleine test over de wensen en waarden van de lezers, met name of mensen het kopen van een boek een alledaagse handeling vinden. En kan het kiezen van een boekhandel een politieke daad zijn? Daarna concludeerden ze: “Als je op de meeste van deze vragen ja hebt geantwoord, moet je ons helpen. Hoe? De antwoorden en projecten staan op deze pagina’s.” En dus informeren ze hun lezers in hun tijdschrift over wat er op het spel staat met hun onafhankelijke en feministische boekhandel.

AVG: Waarom zijn deze tijdschriften belangrijk voor jullie?

Lissa: We waren al verliefd op soortgelijke tijdschriften, waaraan we hebben gewerkt in een project dat we samen hebben gedaan, genaamd ‘Agrafes et bouts de ficelle: ode aux messy reliures’ (Nietjes en touwtjes: ode aan rommelige boekbanden), met ook een Engelse versie van het project. Ja, en we hebben gewerkt aan de boekbanden van deze publicaties, aan hun vouwen en ook aan hun nietjes.

Loraine: De materialiteit van de objecten zegt iets over het project, over de handen die ze hebben gemaakt en ook over de handen die ze hebben vastgehouden. We hebben echt onderzoek gedaan naar deze supermateriële dimensie van de uitgaven, en dat brengt ons er steeds weer op terug.

Lissa: Ja. Ook met een link naar meer hedendaagse publicaties. En om te zien hoe strategieën die in het verleden zijn gebruikt, opnieuw kunnen worden toegepast. In het kader van dat is er bijvoorbeeld het Petit Livre Rouge des Femmes, dat bewust heeft gekozen voor een meer mainstream A4-formaat, zoals de vrouwenpers, en een strategie die we terugzien in het project Censored of Gaze, hedendaagse artistieke en feministische tijdschriften. Je een beetje camoufleren om superkrachtige ideeën naar voren te brengen.